Teslim Şekilleri

“Incoterms (International Commerce Terms)” olarak bilinen teslim şekilleri dış alım/satımı yapılacak malın sevkiyatının nasıl yapılması gerektiğine dair tarafların kendi aralarında uzlaşmaya vardığı taşıma standartlarıdır. Diğer bir ifadeyle teslim şekilleri malların ihracat ülkesinden ithalat ülkesine taşınması aşamasında iki tarafa hangi sorumlulukların yükleneceğini belirler. İhracatçı ve ithalatçı pazarlık aşamasında satışa konu olan ürünün nasıl ve ne şekilde taşınacağını bu standartlara atıfta bulunarak yaparlar. Teslim şekilleri ilk defa uluslararası ticaret odası (ICC) tarafından 1936 yılında yayınlanmıştır ve şu an revize edilmiş haliyle “Incoterms 2010” standartlarını kullanıyoruz. Teslim şekilleri 11 maddedir. Her bir madde satıcının ve alıcının sorumluluklarını açıkça belirtmektedir. Aşağıdaki tabloda teslim şekillerini ve ihracatçının işletmesinden (fabrika, depo vb.) ithalatçının işletmesine kadarki aşamalarda tarafların yüklendikleri sorumlulukları görüyoruz.

 

teslim şekilleri

Teslim Şekilleri nelerdir?

Teslim şekilleri E-Grubu, F-Grubu, C-Grubu ve D-Grubu olarak 4’e ayrılır.

E-Grubu Teslim Şekli

EXW (Ex-works) Teslim Şekli

EXW teslim şeklinde ihracatçı, ihraç edilecek malın yüklemesinin yapılacağı yerde (fabrika, depo, vb) malları ambalajlı halde hazır bulundurması yeterlidir. Burada tüm sorumluluğu ithalatçı üstlenir. Kendi acentesi aracılığıyla ihracatçının ülkesindeki malları alması için nakliye aracını gönderir, malları yükletir, gümrükten geçirir, (ara taşıyıcı kullanmışsa ana taşıyıcıya yükletir) kendi ülkesine getirtir ve kendi ülkesindeki gümrükten de geçirerek malın boşaltılacağı yere sevk eder. Her iki ülkedeki gümrük, nakliye, sevk, yükleme, boşaltma, sigorta işlemleri ve bunların masrafları ithalatçıya aittir.

 

F-Grubu Teslim Şekli

F-Grubu teslim şekillerinde satıcı malları alıcı tarafından belirlenen gümrük sınırını geçecek olan ana taşıyıcıya teslim etmekle sorumludur.

FCA (Free Carrier) – Ana taşıyıcıya teslim

FCA teslim şeklinde satıcı malları kendi yerinden ara taşıyıcıya (burda daha çok tırı kastediyoruz) yükleyerek gümrükten geçirir ve denizyolu hariç hangi ana taşıyıcıyla gidecekse (uçak, tren, tır) o taşıyıcıya yükler ve satıcının sorumluluğu burada biter. Buna malları yükleyip havaalanı gümrüğünden geçirdikten sonra uçağa yükleme örneğini verebiliriz.

FAS (Free Alongside Ship) – Gemi doğrultusunda teslim

FAS teslim şekli deniz yolu nakliyesi için geçerlidir. Satıcı kendi yerinde ara taşıyıcıya yüklemiş olduğu malları limana getirir gümrüklemeyi yapar ve gemiye yükleme aşamasına geçmeden limanın içinde bırakır. Bundan sonra sorumluluk alıcıya geçer. Alıcı yükleme, boşaltma, nakliye ve sigorta masraflarını üstlenir.

FOB (Free On Board) – Gemi bordasında teslim

FOB teslim şeklinde satıcı FAS teslim prosedürünü aynen uygular ve farklı olarak limana indirilmiş malı gemiye yükler ve sorumluluğu alıcıya devreder. Dolayısıyla FOB de denizyolu içindir.

Örnek FOB operasyonu için tıklayınız.

 

C-Grubu Teslim Şekilleri

C-Grubu teslim şekillerinde ihracatçı malları ithalatçının ülkesine taşıyacak ana taşıyıcının nakliye masrafını da üstlenir.

CFR (Cost and Freight) – Mal bedeli ve navlun ödenmiş

CFR ya da diğer adıyla C&F sadece denizyolu taşımacılığında kullanılır. İhracatçı malları sevk aracına yükler, gümrüklemeyi yaparak malları limana sokar, gemiye yükler ve belirlenen varış limanında boşaltana kadar tüm giderleri ve navlunu öder. Sigorta işlemleri ve alıcı ülkesindeki sevk ve gümrükleme alıcının sorumluluğundadır.

CIF (Cost, Insurance, Freight) – Mal bedeli, sigorta ve navlun ödenmiş

CIF teslim şeklinde ihracatçı CFR şartlarına ek olarak deniz sigortası yaptırır.

CPT (Carriage Paid To) – Taşıma ücreti ödenmiş olarak teslim

CPT teslim şeklinde ihracatçı önceden kararlaştırılmış varış yerine kadar navlunu ödeme sorumluluğunu üstlenir. Denizyolu dışındaki taşıma modlarında, özellikle çok araçlı taşımacılık türlerinde kullanılır. Satıcı malları ilk taşıyıcının gözetimine devrettiği andan itibaren navlun hariç malla ilgili bütün risk alıcıya geçer.

CIP (Carriage and Insurance Paid to) – Taşıma ve Sigorta ödenmiş

CIP teslim şeklinde ihracatçı CPT’deki şartlara ek olarak taşıma sigortasını da üstlenir. Denizyolu hariç diğer taşıma şekillerinde kullanılır.

 

D-Grubu Teslim Şekilleri

D-Grubu teslim şekilleri ihracatçıların en az tercih ettikleri yöntemdir; çünkü ihracatçı navlun dahil diğer riskleri de üstlenir. Hala geçerli olan Incoterms 2010’a göre üç tür D-Grubu teslim şekli vardır.

DAT (Delivered At Terminal) – Terminalde teslim

Incoterms 2000’de yer alan ve kaldırılan DEQ, DAF, DES ve DDU teslim şekillerinin görevini üstlenmektedir. Tüm taşıma modlarında kullanılabilir. Bu teslim şeklinde ihracatçı malları yükleyip kendi ülkesinin gümrüğünden geçirdikten sonra –ara taşıyıcı kullanmışsa- ana taşıyıcıya yükler ve kararlaştırılan varış yerinde (liman, antrepo, lojistik terminal, ya da ithalatçının deposu) boşaltır. Ancak ithalatçının ülkesindeki gümrükleme, gümrük vergisi ve diğer masraflar ithalatçıya aittir.

DAP (Delivered At Place) Belirlenen noktada teslim

Incoterms 2000’de yer alan ve kaldırılan DEQ, DAF, DES ve DDU teslim şekillerinin görevini üstlenmektedir. DAT gibi tüm taşıma modlarında kullanılabilir. Bu teslim şeklinde ihracatçı malları yükleyip kendi ülkesinin gümrüğünden geçirdikten sonra –ara taşıyıcı kullanmışsa- ana taşıyıcıya yükler ve kararlaştırılan varış yerine (liman, antrepo, lojistik terminal, ya da ithalatçının deposu) ulaşır ve boşaltmayı alıcıya bırakır. İthalatçının ülkesindeki gümrükleme, gümrük vergisi ve diğer masraflar ithalatçıya aittir. Yani DAT kuralında mallar taşıma aracından indirilmiş olarak, DAP kuralında ise taşıma aracının üzerinde alıcının tasarrufuna bırakılacaktır.

DDP (Delivered Duty Paid) – Gümrük resmi ödenmiş olarak teslim

DDP teslim şeklinde ihracatçı malın kendi işletmesinde yüklenmesinden varış ülkesindeki gümrük işleminden geçip ithalatçının belirlediği varış yerine kadar teslimini ifade eder. Her iki gümrükteki vergi ve masraflar, navlun, ara taşıyıcı organizasyon ve masrafları ihracatçıya aittir. EXW’de ithalatçının yüklendiği sorumluluk DDP’de ihracatçıya geçer. Tüm taşıma modlarında kullanılabilir.

 

Eğer deniz ve diğer taşıma modları arasında bir benzerlik eşleşmesi yapacak olursak şu şekilde ifade edebiliriz:

Deniz

Hava, Kara, Demiryolu

FOB

FCA

CFR

CPT

CIF

CIP

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen adınızı buraya girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.